Het luchtvaartbeleid in Nederland lijkt op het eerste oog gedegen vormgegeven. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bepaalt het beleid, de Inspectie Leefomgeving en Transport houdt toezicht, de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) adviseert, het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS) registreert en signaleert, en de Milieueffectrapportage (MER) levert de milieu-informatie voor besluitvorming. Achter die ogenschijnlijke evenwichtigheid binnen deze organisaties ontstaat evenwel een beeld dat gekenmerkt wordt door eigen politieke doctrines.

De MRS kan moeilijk als volledig onafhankelijk worden beschouwd. Zij sluit groepen belanghebbenden bewust uit van deelname en bepaalt zelf wie tot haar gelederen wordt toegelaten. Hoewel de Tweede Kamer vorig jaar heeft uitgesproken dat de raad breder samengesteld moet worden is dat tot op heden bewust niet gerealiseerd. Ondertussen blijft de MRS zich uitspreken voor een nachtsluiting en een aanzienlijk verdere krimp van Schiphol dan het kabinet voorstaat. Het politieke dogma overstijgt haar adviesrol. Indien het ‘onafhankelijke’ adviesorgaan zich zodanig expliciet verbindt aan uitgesproken politieke standpunten roept dit vragen op ten aanzien van representativiteit en agenda.  

Maar wat nou als belangrijke geluidsdoelen wél gehaald worden? Uit de rapportage van het Bewonersaanspreekpunt Schiphol (BAS) over 2025 blijkt de klachten over geluidshinder aanzienlijk zijn afgenomen. In de laatste maanden namen de meldingen, vooral in de nacht met meer dan 30 procent af. Dat is onder meer het resultaat van tariefdifferentiatie, vlootvernieuwing en inzet van stillere vliegtuigen. Goed nieuws uiteraard voor de bewoners. 

Op 15 mei bracht de Commissie voor de Milieueffectrapportage (MER) haar advies uit aan het Ministerie. Opmerkelijk genoeg zijn de positieve BAS-cijfers daarin niet meegenomen. In plaats daarvan werd nog vóór publicatie alvast in het NRC uitgepakt als zou de beloofde afname van geluidshinder niet behaald zijn.

Het roept vragen op over de scheidslijn tussen objectieve analyse en vooringenomen beeldvorming. In het Kamerdebat van 4 juni moesten de commissieleden ongemakkelijk toegeven de incomplete informatie aan het NRC te hebben doorgespeeld. Een representatieve illustratie van ideologie boven realiteit, een onderzoekscommissie onwaardig.

Complimenten aan de Gemeenste Amsterdam: zij komt er tenminste openlijk voor uit politieke veren te stellen bóven economische realiteit. Het college rept nog immer over activisme maar de vraag is of die term de lading dekt. Aandeelhoudersactivisme heeft in beginsel als doel groei te realiseren door opsplitsing.

Een goed luchtvaartbeleid rust op realiteit en het vertrouwen dat regels niet worden aangepast ten gunste van degenen die de macht bezitten. Zodra dat vertrouwen verdwijnt, tornt dit aan de legitimiteit van de betrokken instanties.